Paris Gezisi sonrası, hem yeni gideceklere kılavuz olması hem de tekrar gitmemiz durumunda hafızamızı tazelemesi için ulaşım ile ilgili gözlemlerimi derlemek istiyorum.
Paris’te şehir içi ulaşım işleri logosunu sol tarafta gördüğünüz RATP isimli bir şirketten soruluyor. Metro, otobüs, tren, vb. ulaşım enstrümanlarının büyük kısmını işleten firma RATP. Ulaşımla ilgili detaylı bilgiye RATP’nin web sitesini inceleyerek ulaşabilirsiniz (http://www.ratp.fr/en/) Ben burada web sayfalarında bulunabilecek bilgilerden daha çok pratikte neler olup bittiğini yazmaya çalışacağım.
Madde madde ilerleyelim;
Öncelikli olarak, yolunuzu-yönünüzü bulmak için kullanabileceğiniz döküman, uygulama, yazılım, vb. araçlarla başlayalım. Havalimanına iner inmez gözünüze çarpan ilk stanttan şehir rehberini alın. Bu rehberde Paris şehir merkezinde önemli yerlerin şematize edildiği bir harita, metro ve RER hatlarının krokisi, otobüs hatları ile ilgili genel bilgiler bulabiliyorsunuz. Bu rehber oldukça iş görüyor. Basılı harita her ne kadar iş görse de devir mobil iletişim devri :) çoğumuzun cebinde bir kaç yıl öncesinin dizüstü bilgisayarlarından daha güçlü hale gelmiş cep telefonları var. Bu tip cihazlara sahip olanlar uygulama depolarından hoşlarına giden bir harita uygulamasını elbette kullanabilir. Ben bir Android kullanıcısı olarak Google Haritalar uygulamasını kullandım. Paris şehir merkezini telefonuma önbellekleyerek online olmadan da uygulamayı kullandım. Paris’e gitmeden önce “Yerlerim”e önemli yerleri işaretlemek işleri kolaylaştırabilir. Paris’e özel uygulamalara gelir isek; RATP’nin mobil cihazlar için çok iyi bir uygulama desteği olduğunu söylemem lazım. Android, iOS, Ovi, Windows Mobile platformları ile çalışabilecek uygulamaları var. Bu uygulamalarla ilgili detaylı bilgi http://www.ratp.fr/en/ratp/c_20629/services-mobiles/ adresinde mevcut. Ben Android için hazırlanmış uygulamayı telefonuma yükleyip denedim. Gerçekten de çok detaylı bir uygulama; şehrin ulaşım haritası, duyurular, navigasyon, vb. bir çok özelliğin bulunduğu bu uygulamanın eksileri ise; büyük oranda internet bağımlı çalışması (online olmadan bir çok özelliğini etkin kullanamıyorsunuz ne yazık ki) ve Fransızca dışında dil seçme şansınızın olmaması. Bu eksiklerini görür görmez farklı bir uygulama aradım. Offline çalışan İngilizce desteği olan bir Android uygulaması buldum. RATP uygulamasına göre çok sade olsa da iş görüyor. Bulunduğunuz ve gitmek istediğiniz istasyonları girerek nasıl bir yol izlemeniz gerektiğini, hangi istasyonlarda aktarma yapacağınızı, aktarım yapacağınız yönü ki bu önemli, o saatte sefer olup olmadığını görebiliyorsunuz. Bu sade ve işlevsel uygulamayı Android kullanıcıları Metro (Paris underground) buradan indirebilirler. Bunun dışında Android Markette “Paris” kelimesini aratırsanız dünya kadar sonuç bulabilirsiniz. Bulduğunuz işe yarar güncel uygulamalar olursa aşağıda bulunan yorum bölümüne yorum bırakmaya sakın ola üşenmeyin :)
Paris’e turist olarak gidecek birisi için, ulaşımla ilgili öncelikli soru havalimanı/otel ulaşımının nasıl olacağıdır sanırım. Şunu kesinlikle söyleyebilirim ki havalimanı/şehir ulaşımı için raylı sistem yeterli olacaktır. Paris’te bulunan iki büyük uluslararası havalimanını şehre ve birbirine bağlayan tren hattı RER B isimli hat. Bu hat ile hem şehrin kuzeyinde bulunan Charles de Gaul hem de güneyde bulunan Orly havalimanlarından şehre ulaşım mümkün. Şehir merkezine bir kez ulaştıktan sonra her yeri örümcek ağı gibi sarmış metro hattını kullanarak gidilemeyecek yer yok gibi. Biz Orly Havalimanı Güney Terminaline indik. 
Bu terminalden RER B hattına ulaşabilmek için öncelikle Orlyval isimli hattı kullanarak Antony istasyonuna ulaşmak gerekiyor. Bagaj alımı sonrası tabelaları takip ederek Orlyval istasyonunu kolayca bulabilirsiniz. İstasyona merdiven ile çıkmadan hemen önce solda bulunan bilet gişesinden biletinizi alabiliyorsunuz (Orly Sud Terminali için). Paris’e geldiğinizi o andan itibaren hissettiriyorlar. Orly Havalimanından şehre ulaşmak için 10,75 € ödemek gerekiyor kişi başı. Orlyval’in en ilginç özelliği otomatik bir tren hattı olması; yani tren onu kullanan bir insan olmaksızın otomatik olarak çalışıyor. Bu arada Orlyval’e Orly Sud Terminalinden binerseniz tren öncelikle Orly Ouest Terminaline uğruyor, daha sonra Antony istasyonuna hareket ediyor. Bindikten sonra yanılıp Orly Ouest Terminalinde Antony istasyonuna geldim diyerek inmeyin :) Orlyval haftanın her günü sabah 06:00 ile 23:00 saatleri arasında çalışıyor. Orylval ile detaylı bilgi almak isterseniz link Orlyval. Antony istasyonuna ulaştıktan sonra, RER B hattını kullanarak şehir merkezine devam edilebilir; şehir merkezinde gitmek istediğiniz yeri gözeterek RER B hattı üzerindeki istasyonlardan metro hattına aktarma yapabilirsiniz. 10.75 €’ya satın aldığınız Orly/Paris biletini aktarmalarda da kullanabilirsiniz. Daha önceden de belirttiğim gibi bu şekilde Paris şehir merkezinde gidilemeyecek yer yok gibi. Havalimanı/Şehir ulaşımı ile ilgili bu kadar bilgi sanırım yeterli. Sol taraftaki kroki ile havalimanı ulaşımını görsel olarak inceleyebilirsiniz.
Gelelim metro ile seyahate..
Metro kullanımında sık sık aktarma yapmak gerekiyor. Metro aktarmalarında hat numarasından sonra en çok dikkat edilmesi gereken şey binilecek hattın yönü. Doğru bir hatta binmiş olabilirsiniz ancak yön yanlış ise inip tekrar binmek lazım :) Bu nedenle hem hattın numarasına hem de gitmeniz gereken yöne dikkat edin. Yönü tespit etmek çok kolay; haritadan bineceğiniz hattın gitmeniz gereken yöndeki son durağına bakın, gitmeniz gereken yöndeki son durağın adını tabelalardan takip ederek istasyona inin. Yön önemli :)
Yine dikkat edilmesi gereken bir konu; gitmek istediğiniz istasyona ulaşmak operasyonun bittiği anlamına gelmiyor. Bazı istasyonlar gerçekten de çok büyük ve çıkışlar sizi çok ilgisiz yerlere götürebiliyor. Bu yüzden haritayı kullanarak gitmek istediğiniz yerin civarındaki cadde, bulvar, sokak, meydan, vb. ayırt edici yerlerin çıkış tabelalarında isimlerini arayın. Fransızların dillerine düşkünlüğünü hatırlayıp hemen bir uyarı yazayım, “Çıkış” kelimesinin Fransızcası “Sortie” :)
Metro vagonlarında kapılar otomatik olarak açılmamakta. Kapıların ortasında bulunan mandal veya butona dokunarak kapıyı sizin açmanız gerekiyor. Basit bir bilgi olsa da bilinmesinde fayda olduğunu düşünüyorum :)
Montmartre Tepesi Finüküler..
Montmartre Tepesine gidecekler için küçük bir hatırlatma. Günlük biletiniz var ise Finüküler ile yukarı çıkabilirsiniz. Biraz tembellik gibi görünse de Montmartre Paris’in en yüksek rakımlı yeri. Paris gibi yürünerek gezilen bir şehirde zaman zaman enerjiden tasarruf etmek lazım :)
Paris Disneyland Ulaşım
Paris denildiği zaman akla gelen yerlerden birisi de elbette Disneyland Paris. Toplu ulaşımla Disneyland’e gitmek de gelmek de gayet kolay. Disneyland’e gitmek için kullanılması gereken hat RER A. Bulunduğunuz yerden RER A hattının geçtiği bir istasyona gidip; RER A hattı ile Marne la Vallée Chessy istasyonuna ulaşmak yeterli. Bu istasyon zaten RER A hattının o yöndeki son durağı.
Biletler/Fiyatlar..
Bilet fiyatları ve çeşitleri ile ilgili bir kaç noktaya değinmek istiyorum. Daha önceden de belirttiğim gibi Fransızlar dillerine oldukça düşkünler. Kamusal alanlarda Fransızca içeriğin yanında çok zaman İngilizce içerik bulunmuyor. Bu nedenle bilet çeşitleri ve fiyatlarını anlamak biraz zor. Ancak istasyonlarda bulunan fiyat çizelgesini biraz inceleyerek kendinize uygun bilet çeşidini bulmak imkansız değil. Burada dikkat edilecek nokta alınacak biletin kaç gün geçerli olacağı ve hangi zonları kapsayacağı. Paris’te şehir ulaşım açısından belli zonlara ayrılmış, toplam 5 tane zon var. Ulaşım krokisini incelerseniz zonların şematize edilmiş sınırlarını görebilirsiniz.
Örnek olması açısından 1 günlük zon 1-2 biletinin satış fiyatı Kasım 2011′de 6.50 € idi. Bu bilet ile zon 1-2 içinde metro, RER ve otobüslerden yararlanılabiliyor. Bu biletin neye benzediğini sol tarafta görebilirsiniz. Gördüğünüz biletin ön yüzü. Ön yüzde sol üstte bulunan alanda “NOM” etiketli satıra soyadınızı, “Prénom” etiketli satıra adınızı ve “Valable le” etiketli satıra da tarihi yazmanız isteniliyor. Bilertin arka kısmında manyetik bir bant bulunmakta. Turnikelerden geçerken biletinizi turnikedeki yuvaya sokuyorsunuz, manyetik kart okunuyor ve turnike açılıyor. Bazı istasyonlardan çıkarken de bileti okutmanız gerekebiliyor. Biletinizi yanınızdan ayırmayın ve kaybetmeyin. Zaman zaman RATP kontrolörleri istasyon içinde bilet kontrolü yapabiliyor. Biz 2 kez bu tip kontrole rastladık -bize bilet sorulmadı ama Fransızca bilmeyen bir turist grubu bayağı gergin bir tartışma içinde idi- Kısacası, biletiniz sağlam bir yerde dursun :)
Fiyat çizelgesini inceleyerek, şehirde bulunacağınız süre ve seyahat yoğunluğunuza uygun bileti bulabilirsiniz. Bu arada biletleri günlük değil tek almak da mümkün ancak tek bilet bence Paris’e gezmek amacı ile gelmiş bir turist için uygun değil. Fiyatı 1.70 €, bu tür bileti 10′lu alırsanız fiyat 12 € oluyor. Az önce de belirttiğim gibi tek bilet turist için bence pek uygun değil.
Son olarak..
Paris’te ulaşımla ilgili dikkatimi çeken, hatırımda kalanlar bunlar. Eklemek istediğiniz bir şey olursa lütfen “Yorum” alanını kullanın. Paris’te ulaşım imkanları ne kadar gelişkin olursa olsun bu güzel şehri keşfetmenin en güzel yolunun “Tabanvay”a binmek olduğunu unutmayın :)
Saygılarımla..
Kasım 29th, 2011 at 11:37
Çok güzel olmuş bedo,ellerine sağlık. Okudukça Paris seyahatimi ve özellikle bilet kontrolünü hatırladım. Tesadüfen cebimde kalan biletim sayesinde yüzlerce frank ceza ödemekten kurtulmuştum. Yani biletler saklanmalı….
Bir ekleme de benden http://hafas.bene-system.com/ adlı site sanırım tüm Avrupa şehirlerarası trenlerine ait bilgileri içeriyor. Fransa Lyon ve İtalya seyahatlerimiz boyunca çok sık kullandığımız ve bizi hiç yanıltmayan bir site oldu.
Paris’ten çevreye gidecekler için ya da tüm Avrupa’da gezecekler için ipucu olabilir belki…
Sevgiler…
Kasım 29th, 2011 at 12:06
Yeşim, yorumun ve katkın için teşekkür ederim. Biz zaman olmadığı için çevre ülke/şehirlere seyahat etmedik ama Paris’ten hızlı tren ile yakın ülke/şehirlere seyahat etmek mümkün. Tren seferlerini düzenleyen firmanın web sayfası http://www.thalys.com/fr/en buradan daha detaylı bilgi alınabilir. Katkın için tekrar teşekkür ederim..